Microbioom en aambeien

Wat zijn aambeien en welke oorzaken en risicofactoren bevorderen ze

Aambeien zijn geen ziekte in de eigenlijke zin, maar goed doorbloede vaatkussentjes in het endeldarm. Ze vervullen een belangrijke functie bij de fijne afsluiting van het anuskanaal. Pas wanneer deze vaatkussentjes vergroot, verplaatst of langdurig belast worden, ontstaan klachten die worden aangeduid als aambeienlijden.

Hoe ontstaan aambeienklachten?

Meestal is een chronische druk- en belastingssituatie in het endeldarm de oorzaak van het ontstaan van aambeien. Herhaaldelijk sterk persen bij de stoelgang, een ongunstige stoelgangconsistentie of een verlengde verblijftijd van de ontlasting in het endeldarm verhogen de druk op de vaatstructuren. Na verloop van tijd kan dit leiden tot een verwijding en functiestoornis van de aambeienkussentjes.

Overzicht van centrale oorzaken

De belangrijkste oorzaken kunnen functioneel worden samengevat:

• Chronische verstopping met harde ontlasting
• Onregelmatige stoelgang of vaak persen
• Veranderingen in de stoelgangconsistentie, bijvoorbeeld door voedingsfactoren.
• Langdurig zitten, vooral op het toilet
• Verhoogde druk in de buikholte, bijvoorbeeld door overgewicht of zwangerschap.

Medische classificatie

Aambeien ontstaan niet plotseling en zijn ook geen gevolg van enkele voedingsfouten. Ze ontwikkelen zich eerder over langere tijd door het samenspel van meerdere risicofactoren. Een duurzame aanpak richt zich daarom op het verminderen van belastende factoren, vooral door een stabiele ontlastingsregulatie en de ontlasting van de endeldarm.

Welke betekenis heeft de stoelgangsregeling voor het endeldarm?

De endeldarm „lijdt” niet primair aan ziekten, maar aan ongunstige ledigingsomstandigheden. De ontlastingsregulatie bepaalt of de endeldarm wordt ontlast of permanent overbelast is.

De endeldarm als belastingssensor

De endeldarm is geen spijsverteringsorgaan, maar een gevoelig opslag- en controlegebied. Hij reageert niet op voedingsstoffen, maar op druk, rek, wrijving en tijd. Hier zet de ontlastingsregulatie precies op in.

• Hoe vaak ontlasting wordt geleegd
• hoe lang de ontlasting in het rectum blijft
• en hoeveel druk bij het legen nodig is, bepaalt of de endeldarm functioneel stabiel blijft of geïrriteerd raakt.

Deze drie factoren bepalen of de endeldarm functioneel stabiel blijft of geïrriteerd raakt.

Wat er concreet gebeurt bij verstoorde ontlastingsregulatie

Ontlastingsregulatie werkt niet abstract, maar mechanisch:

• Te harde ontlasting → verhoogde persdruk → overrekking van slijmvlies en vaatkussentjes
• Te zachte of frequente ontlasting → vochtig, prikkelbaar milieu → slijmvliesstress
• Onregelmatige ontlasting → wisselende belasting → ontbrekende aanpassing van het weefsel

De endeldarm is het gedeelte dat deze belastingen niet kan compenseren, maar er direct „last van krijgt”.

Een verstoorde stoelgangregulatie is geen diagnose, maar een van de meest relevante functionele risicofactoren voor:

• Aambeien
• Slijmvliesirritaties
• Aambeienbrand en jeuk
• proctologische klachtenverlopen

Het werkt daarbij versterkend, niet als enige veroorzaker.

Hoe beïnvloedt het darmmicrobioom de ontlastingsconsistentie?

Oorzaak → Proces → Resultaat

Oorzaak: Het darmmicrobioom bepaalt hoe voedselresten in de dikke darm verder worden verwerkt, nadat de eigenlijke spijsvertering is voltooid.

Proces: In de dikke darm metaboliseren darmbacteriën onverteerbare bestanddelen. Daarbij beïnvloeden ze drie cruciale knoppen van de ontlastingsconsistentie:

• Waterbinding in de darminhoud
• Gasvorming en volume
• Structuur en glijbaarheid van de ontlasting

Afhankelijk van de samenstelling en activiteit van het microbioom wordt meer of minder water gebonden, wordt de ontlasting steviger, zachter of onregelmatig gevormd.

Resultaat: Een evenwichtig microbioom bevordert doorgaans een gelijkmatig gevormde, goed glijdende ontlasting, terwijl een verstoord microbieel evenwicht geassocieerd kan worden met harde, klonterige of wisselende ontlasting.

Twee typische scenario's uit de praktijk

Scenario 1: Verminderde microbiële activiteit

• Minder bacteriële fermentatie
• Minder waterbinding

→ Droge, harde ontlasting

Wanneer de microbiële activiteit in de dikke darm verminderd is, worden onverteerbare voedselbestanddelen slechts beperkt verder verwerkt. Hierdoor kan minder water in de darminhoud worden gebonden, waardoor de ontlasting steeds dikker wordt. De verminderde bacteriële fermentatie verandert bovendien de structuur van de ontlasting, waardoor deze steviger en droger wordt. Als gevolg hiervan neemt de mechanische weerstand bij de stoelgang toe, waardoor vaak harder geperst moet worden. Dit betekent een verhoogde belasting van het slijmvlies en de vaatstructuren in het rectum, vooral als deze toestand langere tijd aanhoudt.

Scenario 2: Uit balans geraakt microbioom

• Ongelijkmatige stofwisselingsprocessen
• Schommelende waterverdeling

→ Wisseling tussen harde en zachte ontlasting

Een uit balans geraakt darmmicrobioom leidt tot ongelijkmatige microbiële stofwisselingsprocessen. Sommige bacteriegroepen zijn oververtegenwoordigd, terwijl andere ontbreken. Hierdoor wordt de regulatie van waterbinding en ontlastingsstructuur instabiel. Dit kan ertoe leiden dat fasen met zeer harde ontlasting afgewisseld worden met fasen van zachtere of brijige ontlasting. Dergelijke schommelingen vormen een bijzondere uitdaging voor het rectum, omdat het slijmvlies en het weefsel zich niet kunnen aanpassen aan constante belastingsomstandigheden. Het gevolg is een verhoogde prikkelbaarheid van het rectumgebied, zelfs als er geen zelfstandige aandoening aanwezig is.

Beide situaties verhogen de mechanische belasting bij de stoelgang – vooral voor het rectum.

Waarom het microbioom geen „ontlastingsmaker“ is

Belangrijk is de functionele afbakening:

Het darmmicrobioom produceert geen ontlasting, maar moduleert de eigenschappen ervan. Voeding, vochtinname en darmbeweging blijven centrale factoren, het microbioom werkt regulerend op de achtergrond.

Rectumrelevante consequentie

Omdat de consistentie van de ontlasting bepalend is,

• hoe hard er geperst moet worden
• hoeveel wrijving er ontstaat
• hoe lang de ontlasting in het rectum blijft

werkt het darmmicrobioom indirect, maar bepalend op de belasting van de endeldarm.

Wat is het verband tussen darmflora en chronische verstopping?

Tussen chronische verstopping en darmflora bestaat een wederzijdse relatie. Een verstoorde darmflora kan verstopping en darmtraagheid versterken, terwijl aanhoudende verstopping op zijn beurt het microbiële evenwicht in de darm schaadt.

Er bestaat een functioneel verband, maar geen eenvoudig oorzaak-gevolgmechanisme.

Chronische verstopping ontstaat meestal niet door één enkele oorzaak. De darmflora werkt daarbij niet als enige oorzaak, maar als versterkende of stabiliserende factor binnen een cirkel die de stoelgang steeds moeilijker maakt.

Hoe precies de darmflora betrokken is bij het verstoppingsproces is nog niet volledig opgehelderd.

In de dikke darm beïnvloedt de darmflora hoe intensief onverteerbare voedselresten verder worden verwerkt. Is de microbiële activiteit verminderd of uit balans, dan vertragen deze processen. De darminhoud blijft langer in de dikke darm, waardoor er steeds meer water aan de ontlasting wordt onttrokken. Het resultaat is een harde, droge ontlasting die moeilijk verder te transporteren is.

Tegelijkertijd beïnvloedt de darmflora de darmbeweging indirect via microbiële stofwisselingsproducten. Is dit signaalevenwicht verstoord, dan kan de natuurlijke voortgeleiding van de darminhoud trager worden. Het gevolg is een verlengde transittijd, die de verstopping verder versterkt.

De vicieuze cirkel van chronische verstopping

Chronische verstopping ontwikkelt zich vaak tot een zichzelf in stand houdende cirkel: een vertraagde stoelgang verandert het darmmilieu. Dit ongunstige milieu schaadt op zijn beurt de darmflora, wat de verharding van de ontlasting verder versterkt. Naarmate de duur toeneemt, past de darm zich aan deze situatie aan, waardoor de natuurlijke aandrang tot lediging afzwakt.

Betekenis voor het endeldarm

Voor de endeldarm betekent chronische verstopping een voortdurende mechanische belasting. Harde ontlasting en herhaald persen verhogen de druk op slijmvlies en vaatstructuren. Ook al is de darmflora niet de primaire oorzaak van de verstopping, draagt zij eraan bij dat deze belasting zich verstevigt en chronisch wordt.

Functionele indeling

Belangrijk is de feitelijke afbakening: de darmflora is geen veroorzaker in medische zin, maar moduleert de consistentie van de ontlasting en de darmbeweging. Een verstoorde darmflora kan een bestaande verstopping verergeren of in stand houden, maar is niet verantwoordelijk voor elke vorm van chronische obstipatie.

Hoe hangen ontstekingen in de endeldarm samen met een onevenwicht in de darmbacteriën?

Ontstekingen in de endeldarm staan vaak in verband met een verstoord microbiëel evenwicht. Dit maakt het slijmvliesmilieu gevoeliger. Het microbioom beïnvloedt dus niet direct het ontstaan van ontstekingen, maar is wel bepalend voor hoe weerbaar de endeldarm is tegen dagelijkse belastingen.

Wanneer het evenwicht verloren gaat

Een microbiële disbalans in de darm beïnvloedt niet alleen de spijsvertering en de samenstelling van de ontlasting, maar kan ook de gevoeligheid van het endeldarmgebied voor prikkels aanzienlijk verhogen. Ontstekingen in het endeldarmgebied ontstaan zelden geïsoleerd, maar ontwikkelen zich vaak op basis van een langdurig verstoord lokaal darmmilieu.

De rol van het darmmilieu in het endeldarmgebied

Het endeldarmgebied is bijzonder gevoelig voor veranderingen in het darmmilieu, omdat het slijmvlies regelmatig in contact komt met geconcentreerde darminhoud. Wanneer het microbieel evenwicht verstoord raakt, veranderen de samenstelling en eigenschappen van de ontlasting evenals de chemische omstandigheden in het endeldarmgebied. Dit kan ertoe leiden dat het slijmvlies minder bestand is tegen mechanische en chemische prikkels.

Micro-organismen als indirecte beïnvloeders

Een microbiële disbalans betekent echter niet per se de aanwezigheid van „schadelijke kiemen“, maar vaak een onevenwicht tussen functioneel belangrijke bacteriegroepen. Hierdoor kunnen regulerende processen verzwakt worden die normaal gesproken bijdragen aan de stabiliteit van het slijmvlies. Het gevolg is een verhoogde prikkelbaarheid, waarbij zelfs alledaagse belastingen zoals ontlasting of vochtigheid ontstekingsreacties kunnen bevorderen.

Ontstekingsreacties zijn een beschermingsmechanisme

Ontstekingen in het endeldarmgebied zijn in eerste instantie een afweer- en beschermingsreactie van het lichaam. Bij aanhoudende microbiële disbalans worden deze reacties echter steeds opnieuw geactiveerd, zonder voldoende herstelperiodes. Dit kan leiden tot chronische irritatiestoestanden die zich uiten in branderigheid, een drukkend gevoel of verhoogde slijmvliesgevoeligheid.

Afgrenzing ten opzichte van specifieke aandoeningen

Niet elke ontstekingsreactie in het endeldarmgebied is een uiting van een zelfstandige aandoening, zoals een infectieuze of chronisch-ontstekingsachtige proctitis. Vaak gaat het om functionele ontstekingsprocessen die worden bevorderd door een ongunstig darmmilieu, ontlastingsproblemen of mechanische belasting. Aanhoudende of toenemende klachten dienen echter altijd medisch te worden onderzocht.

Plaatsing in de algemene context

Een microbiële disbalans werkt in het endeldarmgebied niet als enige oorzaak, maar als versterker van ontstekingsprocessen. In combinatie met harde ontlastingsconsistentie, frequent persen of vochtigheid kan het bijdragen aan het verergeren van ontstekingsirritaties.

Wie beïnvloedt het darmmicrobioom de slijmvliesirritaties in het endeldarm?

Het darmmicrobioom beïnvloedt slijmvliesirritaties niet direct, maar via het darmmilieu en de samenstelling van de ontlasting. Een stabiel microbieel evenwicht draagt bij aan het weerbaar houden van het slijmvlies en vermindert functionele irritatiestoestanden in het endeldarmgebied. 

Van microbioom naar slijmvlies – een prikkelketen

Slijmvliesirritaties in het endeldarm ontstaan meestal niet door afzonderlijke oorzaken, maar door een functionele prikkelketen, waarvan het begin vaak het darmmicrobioom vormt. Het microbioom werkt daarbij niet direct schadelijk, maar beïnvloedt de omstandigheden waaronder het slijmvlies belast of beschermd wordt.

Stap 1: Microbieel evenwicht en darmmilieu

Een evenwichtig darmmicrobioom draagt bij aan een stabiel darmmilieu. Raakt dit evenwicht verstoord, dan veranderen de samenstelling en eigenschappen van de darminhoud. Dit omvat onder andere de pH-waarde, de waterbinding en de chemische samenstelling van de ontlasting. Deze factoren bepalen hoe prikkelarm of prikkelintensief het contact tussen ontlasting en slijmvlies is.

Stap 2: Slijmvlies als contactoppervlak

Het slijmvlies in het endeldarm wordt voortdurend blootgesteld aan mechanische en chemische invloeden. Is het darmmilieu ongunstig, dan wordt het slijmvlies gevoeliger voor micro-irritaties – zelfs bij alledaagse belastingen zoals de stoelgang of langdurig contact met vocht. Hierdoor kan de natuurlijke beschermfunctie van het slijmvlies verzwakt raken.

Stap 3: Irritatie in plaats van ontsteking

Slijmvliesirritaties zijn niet automatisch ontstekingsaandoeningen. Vaak gaat het om functionele prikkeltoestanden die zich uiten door branderigheid, jeuk of een onaangenaam drukkend gevoel. Een microbiële disbalans kan deze prikkeltoestanden bevorderen door de prikkeldrempel van het slijmvlies te verlagen.

Waarom het microbioom geen directe oorzaak is

Belangrijk is de medische afbakening:

Het darmmicrobioom veroorzaakt geen slijmvliesirritaties in de zin van een aandoening. Het werkt eerder als een modulator die bepaalt hoe weerbaar het slijmvlies is tegen mechanische, chemische en vochtgerelateerde belastingen.

Betekenis voor het endeldarm

Omdat het endeldarm het gedeelte is waar de ontlasting tijdelijk wordt opgeslagen, zijn veranderingen in het darmmicrobioom hier bijzonder duidelijk merkbaar. Een langdurig ongunstig darmmilieu kan ertoe leiden dat slijmvliesirritaties vaker voorkomen of langer aanhouden, zelfs als er geen specifieke aandoening aanwezig is.

Wat is het verband tussen voeding, het darmflora en proctologische klachten?

Proctologische klachten zijn meestal het resultaat van een samenspel tussen voeding, microbioom en stoelgangregulatie en zijn niet toe te schrijven aan één enkele oorzaak. Voeding en microbioom veroorzaken weliswaar geen proctologische aandoeningen in enge zin, maar beïnvloeden wel in belangrijke mate hoe zwaar het endeldarm wordt belast. Zo fungeren ze als relevante begeleidende en versterkende factoren bij het klachtenbeeld.

Drie niveaus – een functionele samenhang

Proctologische klachten ontstaan zelden geïsoleerd. In veel gevallen werken voeding, darmmicrobioom en endeldarmlast als met elkaar verbonden niveaus die elkaar beïnvloeden en klachten kunnen versterken of verzwakken.

Niveau 1: Voeding als uitgangspunt

De voeding legt de basis voor de darminhoud die de endeldarm bereikt. Soort, samenstelling en regelmaat van het voedsel beïnvloeden het ontlastingsvolume, watergehalte en glijvermogen. Een vezelarme, onevenwichtige voeding bevordert harde of onregelmatige ontlasting, terwijl een aangepaste voeding kan bijdragen aan stabielere ledigingsomstandigheden.

Niveau 2: Microbioom als bemiddelende instantie

Het darmmicrobioom verwerkt de voedselresten verder en bepaalt hoe de ontlasting wordt gestructureerd en gereguleerd. Een evenwichtige microbiële activiteit ondersteunt een stabiel darmmilieu, terwijl een disbalans de ontlastingskwaliteit kan destabiliseren. Het microbioom werkt daarbij niet ziekteveroorzakend, maar modulerend op de functionele randvoorwaarden in de darm.

Niveau 3: De endeldarm als belastingspunt

De endeldarm is het gedeelte dat de functionele gevolgen van voeding en microbioom direct ondervindt. Een ongunstige ontlastingsconsistentie, frequent persen of een prikkelbaar darmmilieu kunnen leiden tot een verhoogde mechanische en chemische belasting van het slijmvlies. Dit kan proctologische klachten zoals branderigheid, jeuk, een drukkend gevoel of hemorroïdale symptomen bevorderen.

Welke rol spelen gefermenteerde voedingsmiddelen bij een gevoelige endeldarm?

Bij een gevoelige endeldarm is het niet doorslaggevend of gefermenteerde voedingsmiddelen „goed of slecht“ zijn, maar hoe ze de ontlasting en het persoonlijke klachtengevoel beïnvloeden.

Afwegen in plaats van algemene aanbeveling

Bij een gevoelige endeldarm zijn gefermenteerde voedingsmiddelen niet per definitie problematisch noch automatisch behulpzaam. Het is bepalend hoe ze het ontlastingsgedrag en het lokale darmmilieu beïnvloeden en hoe goed ze individueel worden verdragen.

Potentiële voordelen vanuit functioneel oogpunt

Gefermenteerde voedingsmiddelen bevatten al microbiële voorbewerkte structuren. In combinatie met een aangepaste voeding kunnen ze bijdragen aan een gelijkmatiger gevormde ontlasting die gemakkelijker te legen is. Een stabiele ontlastingsconsistentie vermindert de mechanische belasting van het endeldarm en kan zo prikkeltoestanden indirect verzachten.

Daarnaast beïnvloeden gefermenteerde voedingsmiddelen het darmmilieu, wat doorwerkt tot in het endeldarmgebied. Een evenwichtiger milieu kan het slijmvlies minder vatbaar maken voor wrijving, vocht en chemische prikkels.

Mogelijke uitdagingen bij een gevoelige endeldarm

Tegelijk bevatten gefermenteerde voedingsmiddelen organische zuren en actieve stofwisselingsproducten die door gevoelige personen als irriterend kunnen worden ervaren. Vooral sterk gefermenteerde producten of grotere hoeveelheden kunnen bij sommige mensen leiden tot verhoogde aandrang, zachtere ontlasting of een branderig gevoel in het endeldarmgebied.

Een gevoelige endeldarm reageert meestal niet op het voedingsmiddel zelf, maar op de veranderde stoelgangsconsistentie of ledigingsfrequentie.

Individuele verdraagzaamheid als leidend principe

Bij een gevoelige endeldarm moeten gefermenteerde voedingsmiddelen daarom langzaam, in kleine hoeveelheden en goed verspreid over de dag worden geïntegreerd. Mild gefermenteerde varianten worden vaak beter verdragen dan sterk gerijpte producten. Belangrijk is een aandachtige zelfobservatie om te herkennen hoe de stoelgang en het gevoel in het endeldarmgebied zich ontwikkelen.

Functionele indeling

Gefermenteerde voedingsmiddelen zijn geen behandeling voor endeldarmklachten. Ze kunnen echter – bij goede individuele verdraagzaamheid – deel uitmaken van een voeding die het endeldarmgebied functioneel ontlast door bij te dragen aan stabielere stoelgang.

Wat betekent een alomvattende ondersteuning bij aambeien?

Holistische ondersteuning bij aambeien betekent het ontlasten van oorzaken, het functioneel beschermen van het endeldarmgebied en het gericht aanvullen van lokale maatregelen – in plaats van symptomen geïsoleerd te behandelen. Aambeien zijn een proctologische aandoening die medisch begeleid moet worden. Holistische maatregelen – bestaande uit stoelgangregulatie, darmvriendelijke voeding, aanpassing van de levensstijl en lokale slijmvliesverzorging met medische producten zoals CANNEFF® SUP – worden gezien als een ondersteunend totaalconcept, niet als vervanging van medische therapie.

Het is niet één maatregel, maar een samenspel.

Aambeien kunnen niet op lange termijn worden beïnvloed door één enkele aanpak. Een holistische ondersteuning begint daarom daar waar de klachten ontstaan: bij de stoelgangregulatie, de ontlasting van het endeldarmgebied en de bescherming van het slijmvlies. Het doel is om belastende factoren te verminderen en de natuurlijke functies van het endeldarmgebied te ondersteunen.

1. Functionele ontlastingontlasting door stoelgangregulatie

Een gelijkmatige en goed verdragen consistentie van de ontlasting is hiervoor de belangrijkste basis. Dit vermindert het persen, verkort de ledigingstijd en verlaagt de druk op de vaatkussentjes. Voeding, vochtinname en een gereguleerd toiletritme werken hier als centrale hefbomen.

2. Rekening houden met het darmmilieu en het microbioom

Het darmmicrobioom beïnvloedt de vorm van de ontlasting en zorgt ervoor dat het darmmilieu prikkelarm blijft. Een evenwichtige voeding, eventueel aangevuld met goed verdragen gefermenteerde voedingsmiddelen, kan bijdragen aan het verminderen van functionele belastingen in het endeldarmgebied, zonder als therapie te worden gezien.

3. Lokale ondersteuning van het slijmvlies van het endeldarmgebied

Naast functionele maatregelen speelt de lokale verzorging en regeneratie van het slijmvlies een belangrijke rol. Hier worden conventionele medische producten ingezet.

CANNEFF® SUP zetpillen met CBD en hyaluronzuur worden ondersteunend gebruikt om het slijmvlies van het endeldarmgebied te bevochtigen, te beschermen en de regeneratie te bevorderen. Hyaluronzuur draagt bij aan het vasthouden van vocht, terwijl CBD ontstekingsmodulerende eigenschappen heeft. De toepassing is lokaal en vult voedings- en levensstijlaanpassingen aan, zonder deze te vervangen.

4. Levensstijl als stabiliserende factor

Regelmatige beweging, stressverminderende routines en het vermijden van lang zitten – vooral op het toilet – werken ondersteunend. Ze helpen veneuze stuwingen in het endeldarmgebied te verminderen en functionele belastingen niet verder te versterken.

Hoe kunnen darmflora worden gestabiliseerd en klachten worden verminderd door middel van voorkoming?

Preventie bij klachten aan de endeldarm betekent het evenwicht van de darmflora behouden en functionele belasting vroegtijdig verminderen – voordat zich symptomen ontwikkelen of chronisch worden.

Preventie begint vóór het symptoom

Proctologische klachten ontwikkelen zich meestal sluipend. Preventie begint daarom niet pas bij pijn of zichtbare veranderingen, maar bij het stabiliseren van functionele basisprincipes, met name de darmflora en de stoelgangregulatie.

De preventieve hefboom: een stabiel darmmilieu.

Een evenwichtige darmflora zorgt ervoor dat de darminhoud gelijkmatig wordt verwerkt en dat de ontlasting noch te hard noch te prikkelend is. Hierdoor neemt de mechanische belasting in het endeldarmgebied af. Preventie betekent in dit verband niet „ingrijpen“, maar het voorkomen van belastingen voordat ze ontstaan.

Drie preventieve hefbomen in het dagelijks leven

1. Regelmaat in plaats van perfectie: Een stabiel ritme bij maaltijden en stoelgang ondersteunt de darmbeweging en voorkomt dat de ontlasting te lang in de dikke darm blijft.

2. Darmflora niet irriteren, maar begeleiden: Een vezelrijke en goed verteerbare voeding vormt de basis. Gefermenteerde voedingsmiddelen kunnen – individueel aangepast – aanvullend werken, mits ze de ontlastingsconsistentie stabiliseren en niet tot irritaties leiden.

3. De endeldarm vroegtijdig ontlasten: Ook zonder acute klachten is het zinvol om persen, lang zitten op het toilet en wisselende ontlastingspatronen te vermijden. Preventie blijkt hier vooral uit het weglaten van belastende gewoonten.

Wat preventie niet is

Preventie betekent geen langdurig gebruik van producten en geen zelfbehandeling van mogelijke aandoeningen. Het vervangt noch medische diagnostiek noch therapie, maar is gericht op het minimaliseren van functionele risicofactoren voordat klachten ontstaan of verergeren.

Bronnen:

Wastyk, H. C., Fragiadakis, G. K., Perelman, D., Dahan, D., Merrill, B. D., Yu, F. B., Topf, M., Gonzalez, C. G., Van Treuren, W., Han, S., Robinson, J. L., Elias, J. E., Sonnenburg, E. D., Gardner, C. D., & Sonnenburg, J. L. (2021). Darm-microbiota-gerichte diëten moduleren de menselijke immuunstatus. Cell, 184(16), 4137–4153.e14. https://doi.org/10.1016/j.cell.2021.06.019

Hooper, L. V., Littman, D. R., & Macpherson, A. J. (2012). Interacties tussen de microbiota en het immuunsysteem. Science (New York, N.Y.), 336(6086), 1268–1273. https://doi.org/10.1126/science.1223490

de Vos, W. M., Tilg, H., Van Hul, M., & Cani, P. D. (2022). Darmmicrobioom en gezondheid: mechanistische inzichten. Goed, 71(5), 1020–1032. https://doi.org/10.1136/gutjnl-2021-326789

David, L. A., Maurice, C. F., Carmody, R. N., Gootenberg, D. B., Button, J. E., Wolfe, B. E., Ling, A. V., Devlin, A. S., Varma, Y., Fischbach, M. A., Biddinger, S. B., Dutton, R. J., & Turnbaugh, P. J. (2014). Dieet verandert snel en reproduceerbaar het menselijke darmmicrobioom. Natuur, 505(7484), 559–563. https://doi.org/10.1038/nature12820

Sonnenburg, E. D., Smits, S. A., Tikhonov, M., Higginbottom, S. K., Wingreen, N. S., & Sonnenburg, J. L. (2016). Door dieet veroorzaakte uitstervingen in de darmmicrobiota stapelen zich op over generaties. Natuur, 529(7585), 212–215. https://doi.org/10.1038/nature16504

Cryan, J. F., & Dinan, T. G. (2012). Geestveranderende micro-organismen: de impact van de darmmicrobiota op hersenen en gedrag. Nature reviews. Neuroscience, 13(10), 701–712. https://doi.org/10.1038/nrn3346

Foster, J. A., Rinaman, L., & Cryan, J. F. (2017). Stress & de darm-hersen-as: Regulatie door het microbioom. Neurobiologie van stress, 7, 124–136. https://doi.org/10.1016/j.ynstr.2017.03.001

Palm, N. W., de Zoete, M. R., & Flavell, R. A. (2015). Interacties tussen immuunsysteem en microbiota in gezondheid en ziekte. Klinische immunologie (Orlando, Fla.), 159(2), 122–127. https://doi.org/10.1016/j.clim.2015.05.014

Zmora, N., Zilberman-Schapira, G., Suez, J., Mor, U., Dori-Bachash, M., Bashiardes, S., Kotler, E., Zur, M., Regev-Lehavi, D., Brik, R. B., Federici, S., Cohen, Y., Linevsky, R., Rothschild, D., Moor, A. E., Ben-Moshe, S., Harmelin, A., Itzkovitz, S., Maharshak, N., Shibolet, O., … Elinav, E. (2018). Gepersonaliseerde weerstand van de darmmucosa tegen empirische probiotica is geassocieerd met unieke gastheer- en microbiomeigenschappen. Cell, 174(6), 1388–1405.e21. https://doi.org/10.1016/j.cell.2018.08.041

Sharkey, K. A., & Wiley, J. W. (2016). De rol van het endocannabinoïde systeem in de hersen-darm-as. Gastro-enterologie, 151(2), 252–266. https://doi.org/10.1053/j.gastro.2016.04.015

Minichino, A., Jackson, M. A., Francesconi, M., Steves, C. J., Menni, C., Burnet, P. W. J., & Lennox, B. R. (2021). Het endocannabinoïde systeem bemiddelt de associatie tussen darmmicrobiële diversiteit en anhedonie/amotivatie in een algemene populatiecohort. Moleculaire psychiatrie, 26(11), 6269–6276. https://doi.org/10.1038/s41380-021-01147-5

Srivastava, R. K., Lutz, B., & Ruiz de Azua, I. (2022). Het Microbioom en het Endocannabinoïde Systeem van de Darm bij de Regulatie van Stressreacties en Metabolisme. Frontiers in cellular neuroscience, 16, 867267. https://doi.org/10.3389/fncel.2022.867267