Nieskończona historia rośliny konopi

Od historii pierwszych dowodów użytkowania po najważniejsze wydarzenia ostatnich dziesięcioleci dotyczące cennych i wszechstronnych składników konopi

Historyczne i prehistoryczne znaczenie surowca konopi opiera się przede wszystkim na wykorzystaniu włókna. Do tej pory udało się zidentyfikować setki istotnych składników w roślinie konopi. Oprócz terpenów, flawonoidów i innych substancji roślinnych, szczególnym zainteresowaniem cieszą się fitokannabinoidy, takie jak na przykład kannabidiol. Dotychczas wykryto w roślinie konopi ponad 100 fitokannabinoidów. Najbardziej znane z nich to tetrahydrokannabinol (THC) i kannabidiol (CBD). Kannabidiol pozyskiwany jest z rośliny konopi. W ostatnich latach coraz większą uwagę wielu badań naukowych zwrócono także na inne fitokannabinoidy.

Pierwsze wzmianki i znaleziska archeologiczne

Już między 8 000 a 10 000 lat p.n.e. pierwsze pisemne wzmianki i istotne znaleziska archeologiczne potwierdzają wykorzystanie konopi jako surowca do produkcji odzieży. Już wtedy roślina konopi należała do najpowszechniejszych i najpopularniejszych roślin włóknistych. Wielu uczonych tamtych czasów zajmowało się również różnymi farmakologicznymi zastosowaniami rośliny i wyprodukowanych z niej produktów.

Pierwszy rozkwit konopi – złoty wiek żeglugi oceanicznej

Dzięki gwałtownemu rozwojowi żeglugi w średniowieczu konopie jako roślina włóknista szybko zyskały na znaczeniu, co zapoczątkowało ich pierwszą złotą erę. Było to spowodowane zarówno odpornością konopi wykorzystywanych do produkcji żagli i lin w żegludze, jak i ich rozpowszechnieniem właśnie dzięki temu zastosowaniu. Od XIII wieku konopie uznawano za podstawowy surowiec w produkcji papieru. W 1455 roku Biblia Gutenberga została wydrukowana na papierze konopnym. W 1776 roku Deklaracja Niepodległości Stanów Zjednoczonych również została sporządzona na papierze konopnym. Pierwsze dżinsy Levi's zostały wyprodukowane z konopi, a nie – jak można by przypuszczać – z bawełny. Tekstylia konopne dzięki jakości włókna cechują się znacznie dłuższą żywotnością w porównaniu z bawełną.

Innowacje i mechanizacja przemysłu prowadzą do czasowego upadku

Po tym długim okresie rozkwitu konopi nastąpił upadek wraz z początkiem nowożytności. Syntetyczne włókna, a także szerokie postępy techniczne i mechanizacja wykraczająca poza żeglugę oraz przemysł papierniczy oparty na drewnie sprawiły, że w rolnictwie wielu zaczęło stawiać na inne, bardziej dochodowe rośliny. W efekcie konopie do przełomu wieków straciły na znaczeniu w wielu regionach świata.

Najniższy punkt w historii konopi nastąpił w 1937 roku w USA, gdzie wprowadzono Marihuana Tax Act z 1927 roku. Od 1937 roku wszyscy producenci i handlarze konopi zostali obciążeni wysokim podatkiem, a uprawa konopi została całkowicie zakazana.

Kannabidiol został po raz pierwszy wyizolowany i zidentyfikowany w 1940 roku przez amerykańskiego chemika Rogera Adamsa.

Renesans konopi i drugi rozkwit od 1990 roku

Od lat 90. XX wieku w Europie rozpoczęto ponowne odkrywanie rośliny konopi. Wiele krajów zakończyło obowiązujące zakazy uprawy konopi przemysłowych. Od 1995 roku uprawa konopi jako rośliny użytkowej jest ponownie dozwolona w Unii Europejskiej. Od tego czasu w poszczególnych krajach członkowskich zgodnie z krajowymi przepisami można ponownie uprawiać konopie przemysłowe.

W 1992 roku we współpracy z izraelskim autorytetem w badaniach nad konopiami, Raphaelem Mechoulamem, oraz zespołem badawczym pod kierownictwem Williama Devane'a i Lumira Hanusa w National Institute of Mental Health (NIMH, Bethesda, Maryland, USA) odkryto układ endokannabinoidowy (ECS).

Wraz z trwającą dyskusją na temat legalizacji konopi w wielu krajach roślina konopi znajduje się na prawdopodobnie niespotykanym dotąd społecznym szczycie popularności. Jest to także zasługa coraz intensywniejszych badań naukowych nad rośliną i jej korzystnymi dla zdrowia składnikami.

To daje nadzieję, że w najbliższej i średnioterminowej przyszłości roślina konopi nie zniknie szybko z publicznego dyskursu i naszego codziennego życia.