Wat zijn cannabinoïden? Een overzicht van CBD, CBDa, CBG

Waar werken cannabinoïden?

Hiervoor moeten we eerst even wat uitleg geven. Een groot deel van de hoger ontwikkelde levende wezens heeft een endocannabinoïdesysteem. Dit is een complex systeem van stoffen, receptoren, vervoerders en enzymen die door het lichaam worden aangemaakt en samen een groot aantal functies in het lichaam regelen.

Hieronder vallen bijvoorbeeld:

• Temperatuurregeling
• Synaptische plasticiteit - leren en geheugen
• Eetlust
• Bloeddrukregeling
• Immuunreactie
• Maag- en darmbeweging
• Vetproductie
• Botvorming
• Vruchtbaarheid
• Pijngevoel

(Nicolussi en Gertsch 2015)

Stoffen die door het lichaam worden aangemaakt, hebben binnen de stofwisseling enzymen nodig om afgebroken en opgebouwd te worden, evenals vervoerders om op hun werkplek te komen. Het belangrijkste zijn echter de receptoren, want daar hechten de stoffen zich aan om hun werkingsmechanisme te starten. 

Wat zijn endocannabinoïden?

Hier komen we ook bij de cannabinoïden. De literatuur zegt dat stoffen die kunnen inwerken op receptoren, vervoerders of enzymen van het endocannabinoïdesysteem (ECS) cannabinoïden worden genoemd. Deze kunnen verder worden onderverdeeld in endocannabinoïden (deze worden door het lichaam zelf gemaakt - bijvoorbeeld: anandamide en 2-AG), fytocannabinoïden (deze worden in planten geproduceerd - bijvoorbeeld: CBD, THC & CBG) en synthetische cannabinoïden (de mens gebruikt chemische of moleculair-biologische methoden om cannabinoïden te synthetiseren - bijvoorbeeld: rimonabant, JWH-018 en AM-1220).

Wat zijn fytocannabinoïden?

Wij vinden de fytocannabinoïden bijzonder boeiend, want deze komen voor in sommige planten. Wie denkt dat fytocannabinoïden alleen in hennepplanten voorkomen, vergist zich. Fytocannabinoïden zijn al aangetoond in hop, cacao, echinacea en kava, en wij zijn ervan overtuigd dat er nog veel andere interessante planten zijn. Hoe meer de wetenschap zich met het endocannabinoïdesysteem bezighoudt, hoe groter de verscheidenheid aan betrokken receptoren wordt. Waar enkele jaren geleden nog de CB1- en CB2-receptor centraal stonden, zijn nu GPR55, GPR18 en GPR119 het onderwerp van onderzoek.

Wat is CBD (cannabidiol)?

CBD is dat cannabinoïde dat in industrieel hennep het meest voorkomt. Het zat altijd al in hennepproducten en wordt volgens de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) als zeer veilig beschouwd omdat het geen geestverruimende effecten heeft. De lichamelijke effecten van CBD zijn terug te voeren op de interactie met een verrassend groot aantal receptoren, enzymen en vervoerders in het lichaam. Deze zijn niet uitsluitend toe te schrijven aan het endocannabinoïdesysteem, hoewel de remmende werking op de GPR55-receptor en de modulatie van FAAH (vetzuuramide-hydrolase) een uitzondering vormen. CBD kan de werking van verschillende boodschappers versterken en kan zowel serotonine-, dopamine-, GABAA-, glycine- als acetylcholinereceptoren beïnvloeden. Verder heeft het directe effecten op adenosinereceptoren en daarmee op het afweersysteem. Cannabidiol kan de botvorming positief stimuleren en vertoont, net als THC, krampwerende, ontstekingsremmende en pijnstillende effecten. Deze laatste staat in verband met interacties op de TRPV1-receptor. De tot nu toe sterkste bekende werking is echter de angstverminderende werking. Medisch wordt CBD tot nu toe gebruikt bij kinderepilepsie - het Dravet-syndroom en Lennox-Gastaut (handelsnaam: Epidiolex/Epidyolex) en bij multiple sclerose (handelsnaam: Sativex/Nabiximols). Als geurproducten, voedingssupplementen die hennepextracten bevatten en CBD-bloemen is cannabidiol voor het brede publiek toegankelijk en wordt het vanwege de natuurlijke herkomst steeds populairder.

Wat is CBDA (cannabidiolverzuur)?

Cannabidiolverzuur is de natuurlijke voorloper van CBD en draagt een carbonaatzuurverbinding. Dit maakt het onstabiel maar duidelijk effectiever. De effecten worden nog onderzocht, maar zijn nog niet zo duidelijk beschreven als die van cannabidiol.

Wat is THC (tetrahydrocannabinol)?

THC komt in vele vormen voor, de meest voorkomende en bekendste is de delta9-tetrahydrocannabinolverbinding. Deze wordt als geneesmiddel onder de naam dronabinol/Marinol/Syndros gebruikt en wordt uit de hennepplant gewonnen. Dronabinol wordt meestal in olieachtige oplossing of als capsule toegediend en doseringen tot 20 mg per dag worden gegeven. Het synthetische afgeleide middel heet nabilon/Cesamet/Canemes en is in capsulevorm werkzaam bij veel lagere dosering. De toepassingsgebieden zijn veelzijdig, anorexie, kachexie en de ondersteunende therapie bij chemotherapie voor kankerpatiënten staan daarbij voorop. Vanwege de pijnstillende, ontstekingsremmende en krampwerende werking wordt het ook bij diverse aandoeningen zoals multiple sclerose (MS) gebruikt. THC heeft geestverruimende eigenschappen en valt onder de Opiumwet. Ondanks het veelvuldig gebruik in de bevolking zijn tot nu toe geen sterfgevallen door overdosis bekend. Ook THC is als natuurlijke plantstof in hennep en dus ook in hennepextracten aanwezig. Onder een wettelijke grenswaarde is het ook onschadelijk en legaal.

Er zijn natuurlijk nog veel meer cannabinoïden die ook voortdurend worden onderzocht en ook in sporen in natuurlijke hennepextracten voorkomen. Hieronder de bekendste:

CBG (cannabigerol)

CBC (cannabichromeen)

CBN (cannabinol)

CBDV (cannabidivarine)

THCV (tetrahydrocannabivarine)

CBDE (cannabielsoïne)

CBM (cannabimovon)

Welke fytocannabinoïden komen voor in onze producten?

Naast de fytocannabinoïden uit hennep die natuurlijk in onze CANNEXOL-producten zitten, werken we ook aan andere vernieuwende producten. Helaas is onze hennepchocolade van QAQAO met CBD sinds 2019 vanwege de Novel Food-verordening niet meer in het assortiment. We blijven echter werken aan nieuwe mogelijkheden voor productvernieuwing met veelbelovende plantenstoffen en verschillende cannabinoïden.