Caryofylleen & Myrceen - Wat zijn terpenen?

Wat zijn terpenen?

Terpenen zijn een grote en diverse groep organische verbindingen die voornamelijk in planten voorkomen en verantwoordelijk zijn voor hun geur, smaak en deels ook voor hun medicinale werking. Ze behoren tot de secundaire plantenstoffen en zijn hoofdbestanddelen van etherische oliën. In de natuur dienen terpenen verschillende doelen, bijvoorbeeld als beschermingsmechanisme tegen vraat of als lokstof voor bestuivers.

Chemisch gezien bestaan terpenen uit isopreen-eenheden die zich in verschillende aantallen en ordeningen verbinden. Vanwege deze structurele diversiteit zijn er meer dan 20.000 bekende terpenen, die in talrijke subgroepen worden ingedeeld, waaronder monoterpenen, sesquiterpenen, diterpenen en triterpenen. Hun eigenschappen variëren van kalmerend tot stimulerend, en ze hebben een breed scala aan potentiële gezondheidsvoordelen.

Waarin zitten terpenen?

Terpenen komen in de natuur voor in een verscheidenheid aan planten en zelfs in sommige dieren. Vooral hoge concentraties worden gevonden in:

• Kruiden en specerijen zoals tijm, rozemarijn, basilicum, oregano en kaneel.

• Citrusvruchten zoals citroenen, sinaasappels en limoenen.

• Naaldbomen zoals dennen, sparren en ceders, die rijk zijn aan pinenen.

• Bloemen zoals lavendel en rozen, die bekend staan om hun ontspannende geuren.

• Cannabisplanten, die een verscheidenheid aan terpenen bevatten die met cannabinoïden kunnen interageren.

• Hop, die voor bierproductie wordt gebruikt en veel terpenen zoals myrceen bevat.

• Harsen en etherische oliën, die in planten als beschermingsstoffen werken.

Ook Cannabis Sativa produceert een verscheidenheid aan terpenen. De karakteristieke effecten van diverse Cannabis Sativa Soorten ontstaan naast het gehalte aan cannabinoïden ook door het complex van terpenen. Er zijn zoveel verschillende terpenen in Cannabis Sativa, dat een kunstmatige productie van Cannabis Sativa aroma's, die dezelfde werkzaamheid hebben als die van natuurlijke oorsprong, tot nu toe slechts zelden lukt. Dit komt vooral doordat meestal alleen getest kan worden op de terpenen die ook in grotere hoeveelheden in cannabis voorkomen.

Terpenen zijn ook in bijna alle planten te vinden en bepalen hun karakteristieke geur en smaak.

Zijn terpeen cannabinoïden?

Nee, terpenen zijn geen cannabinoïden, hoewel ze vaak in verband worden gebracht met cannabisplanten. Cannabinoïden zoals CBD (cannabidiol) en THC (tetrahydrocannabinol) zijn een eigen klasse chemische verbindingen die voornamelijk in het endocannabinoïdesysteem van het lichaam werkzaam zijn.

Terpenen daarentegen hebben een andere chemische structuur en behoren tot de secundaire plantenstoffen, die voornamelijk verantwoordelijk zijn voor geur en smaak. Er zijn echter aanwijzingen dat terpenen de werking van cannabinoïden kunnen beïnvloeden – een fenomeen dat bekend staat als het entourage-effect. Hierbij versterken terpenen mogelijk de positieve eigenschappen van cannabinoïden of veranderen ze hun werking. 

Opmerking: Ook Beta-Caryofylleen is een terpeen dat bindt aan de cannabinoïde receptor 2 en daarom soms ook als cannabinoïde wordt aangeduid!

Natuurlijke terpenen zijn terpenen die voorkomen in planten, bomen of vruchten en niet synthetisch zijn vervaardigd. Ze ontstaan door natuurlijke biosyntheseprocessen in planten en worden vaak geëxtraheerd door waterdampdestillatie of koude persing.

Enkele voorbeelden van het voorkomen van natuurlijke terpenen naast de hennepplant:

Natuurlijke terpenen worden veelzijdig gebruikt in aromatherapie, natuurgeneeskunde en de voedingsindustrie.

Caryofylleen

Caryofylleen komt naast Cannabis Sativa voornamelijk in zwarte peper, oregano, kruidnagel en kaneel. De potentiële angstverminderende, ontstekingsremmende en pijnstillende werking wordt momenteel in studies onderzocht. Beta-Caryofylleen bindt als agonist (activeert) aan de CB2-receptor van het immuunsysteem en wordt daarom soms ook als cannabinoïde aangeduid.

Humulen

Humulen komt onder andere voor in basilicum maar ook in Cannabis SativaHet heeft een kruidachtig en aards aroma. Er zijn antibacteriële effecten vastgesteld. Verdere ontstekingsremmende effecten worden onderzocht.

Limoenen

Limoneen is waarschijnlijk een van de bekendste terpenen en valt op door de voor citrusvruchten karakteristieke geur. Limoneen worden vele effecten toegeschreven. Het angstverminderende en stemmingsverbeterende effect behoort waarschijnlijk tot de belangrijkste.

Linalool

De meeste mensen kennen de verfrissende geur van linalool van munt. Zijn verdovende en ontstekingsremmende effecten worden traditioneel gebruikt.

Myrceen

Myrceen komt voornamelijk voor in hop en eucalyptus. Het scherpe maar tegelijkertijd aardse aroma lijkt een ontspannende en daardoor slaapbevorderende werking te hebben. Er zijn ook medische preparaten die myrceen bevatten in een complex van verschillende plantenextracten.

Ocimeen

Ocimeen wordt vooral geproduceerd in tijm. Dit terpeen met het frisse houtachtige aroma heeft een ontstekingsremmende, antiseptische en antibacteriële werking.

Pinen

Pinen is kenmerkend voor de geur van naaldbomen, vooral dennen, maar ook rozemarijn. De ontstekingsremmende en bronchodilaterende werking wordt vaak gebruikt in de traditionele geneeskunde.

Terpineol 

Terpineol mag niet worden verward met terpinolen. Het komt voornamelijk voor in sering, maar ook in medisch gebruikte planten zoals bijvoet. De antibacteriële, kalmerende en slaapbevorderende werking wordt in veel traditionele geneeskundige toepassingen gevonden.

Terpinolen

Terpinolen komt daarentegen voor in koriander en wordt naast antibacteriële effecten ook een spijsverteringsondersteunende werking toegeschreven.

Hoe werken terpenen op het lichaam?

Terpenen kunnen op verschillende manieren op het lichaam inwerken, afhankelijk van het type en de dosering. Hun effecten hangen af van hoe ze worden opgenomen – via inhalatie, huidcontact of orale inname. Hier zijn enkele van de belangrijkste 

Kalmerend en stressverlagend: Terpenen zoals linalool (in lavendel) hebben bewezen ontspannende eigenschappen en kunnen angst verminderen.

Pijnstillend en ontstekingsremmend: Caryofylleen (bijv. in zwarte peper) kan ontstekingsremmend werken door interactie met cannabinoïde-receptoren.

Concentratie- en geheugenbevorderend: Pinenen (in dennen en rozemarijn) zouden het geheugen verbeteren en helpen bij luchtwegproblemen.

Antibacterieel en antiviraal: Veel terpenen, met name limoneen en eucalyptol, hebben antibacteriële en antivirale eigenschappen.

Eetlustopwekkend of -remmend: Terwijl sommige terpenen de eetlust stimuleren (bijv. myrceen), kunnen andere zoals limoneen de eetlust onderdrukken.

Door het entourage-effect kunnen terpenen bovendien de werking van cannabinoïden versterken, wat vooral in het medisch cannabisonderzoek van belang is.

Zijn terpenen legaal?

Ja, Terpenen zijn in principe legaal, omdat ze in natuurlijke planten voorkomen en geen psychoactieve werking hebben. Ze worden wereldwijd in veel industrieën gebruikt, waaronder:

• Cosmetica (parfums, zepen, etherische oliën)

• Voedingsmiddelenindustrie (aroma’s, smaakstoffen)

• Farmaceutische industrie (natuurlijke werkzame stoffen)

• Aromatherapie en wellnessproducten

Er zijn echter enkele wettelijke beperkingen wanneer terpenen uit cannabis worden gewonnen. In sommige landen kunnen er beperkingen zijn als de terpenen verband houden met THC-bevattende producten.

Synthetische terpenen, die in het laboratorium worden gemaakt, kunnen ook gereguleerd zijn, vooral als ze worden gebruikt in voedingssupplementen of medische producten. Zuiver plantaardige terpenen zijn legaal, maar bij producten uit cannabis kunnen per land speciale regels gelden.

Samenvatting

Terpenen zijn fascinerende natuurlijke verbindingen die een sleutelrol spelen in planten en veelzijdige effecten hebben op het menselijk lichaam. Ze zitten in veel kruiden, vruchten en etherische oliën, ook in onze CANNEXOL oliën en worden breed toegepast in de geneeskunde, cosmetica en voedingsmiddelenindustrie.

Met de CBD-producten CANNEXOL Gold 15% CBD, CANNEXOL Colombian Gold 30%CBD en CANNEXOL Sport 10% CBD met β-Caryofylleen, bieden we inmiddels een breed portfolio aan met terpeen verrijkte CBD-oliën aan. 

Hoewel terpenen geen cannabinoïden zijn, kunnen ze ermee interageren en hun werking beïnvloeden. Hun therapeutische eigenschappen zijn veelbelovend, vooral bij stress, ontstekingen en concentratieproblemen. Zuiver plantaardige terpenen zijn wereldwijd legaal en worden steeds meer onderzocht om hun medische en aromatherapeutische potenties beter te begrijpen.