Het oneindige verhaal van de hennepplant

Van de geschiedenis van de eerste gebruiksbewijzen tot hoogtepunten van de laatste decennia rond de waardevolle en veelzijdige hennepbestanddelen

De historische en vroeghistorische betekenis van de grondstof hennep berust vooral op het gebruik van de vezel. Inmiddels konden honderden belangrijke bestanddelen in de hennepplant worden vastgesteld. Naast terpenen, flavonoïden en andere plantenstoffen genieten de fyto-cannabinoïden zoals bijvoorbeeld cannabidiol een bijzonder grote belangstelling. Tot nu toe zijn er meer dan 100 fyto-cannabinoïden in de hennepplant aangetoond. Daarvan zijn tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD) het best bekend. Cannabidiol wordt uit de hennepplant gewonnen. Ook andere fyto-cannabinoïden kwamen de laatste jaren steeds meer in het middelpunt van vele wetenschappelijke studies te staan.

Eerste vermeldingen en archeologische vondsten

Al tussen 8.000 en 10.000 voor Christus tonen eerste schriftelijke vermeldingen en belangrijke archeologische vondsten het gebruik van hennep als grondstof voor kleding aan. Daarmee behoorde de hennepplant toen al tot de meest verspreide en geliefde vezelplanten. Veel geleerden uit die tijd hielden zich ook al bezig met diverse farmacologische toepassingsmogelijkheden van de plant en de daaruit gewonnen producten.

Eerste hennep - bloeiperiode van de zeevaart

Door de sterk toenemende zeevaart in de middeleeuwen won hennep als vezelplant snel aan belang en daarmee werd de eerste bloeiperiode ingeluid. Dit is enerzijds te danken aan de veerkracht bij gebruik voor zeilen en touwen in de zeevaart, maar ook aan de verspreiding door diezelfde zeevaart. Vanaf de 13e eeuw gold hennep als primaire grondstof in de papierfabricage. In 1455 werd de Gutenbergbijbel op henneppapier gedrukt. In 1776 werd ook de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring op henneppapier opgesteld. Ook de eerste Levi's spijkerbroek werd van hennep gemaakt en niet – zoals misschien gedacht – van katoen. Henneptextiel heeft door de kwaliteit van de vezel een veel langere levensduur in vergelijking met katoen.

Innovatie en mechanisering van de industrialisatie leiden tot een tussentijdse neergang

Na deze langere hennep-bloeiperiode kwam met de moderne aanvang de neergang. Synthetische vezels, maar ook uitgebreide technische ontwikkelingen en mechanisering voorbij de zeevaart, evenals de papierindustrie op houtbasis, zorgden ervoor dat in de landbouw velen op andere, meer opbrengende gewassen gingen inzetten. Daardoor verloor hennep tot de eeuwwisseling in veel delen van de wereld aan betekenis.

Het dieptepunt in de geschiedenis van hennep werd uiteindelijk in 1937 in de Verenigde Staten bereikt, waar de Marihuana Tax Act van 1927 wettelijk werd vastgelegd. Vanaf 1937 werden alle fabrikanten en handelaren in hennep met een hoge belasting belast en uiteindelijk werd de hennepteelt ook volledig verboden.

CBD werd al in 1940 voor het eerst geïsoleerd en geïdentificeerd door de Amerikaanse scheikundige Roger Adams.

De hennep-renaissance en tweede bloeiperiode vanaf 1990

Vanaf de jaren 1990 begon de herontdekking van de hennepplant in Europa. Veel landen beëindigden hun bestaande teeltverboden voor vezelhennep. Sinds 1995 is de teelt van hennep als nuttige plant in de Europese Unie weer toegestaan. Sindsdien kan in de respectievelijke lidstaten volgens de nationale wetten vezelhennep ook weer worden verbouwd.

In 1992 werd in samenwerking met de Israëlische cannabis-onderzoeksexpert Raphael Mechoulam en het onderzoeksteam onder leiding van William Devane en Lumir Hanus bij het National Institute of Mental Health (NIMH, Bethesda, Maryland, VS) het endocannabinoïdesysteem (ECS) ontdekt.

Met het lopende legaliseringsdebat over cannabis in veel landen bevindt de hennepplant zich op een maatschappelijk hoogtepunt dat waarschijnlijk nog nooit eerder is bereikt. Dit ook dankzij de steeds intensievere wetenschappelijke bestudering van de plant en haar gezondheidsbevorderende bestanddelen.

Dit geeft hoop voor de nabije en middellange toekomst dat de hennepplant waarschijnlijk niet zo snel weer uit het openbare debat en ons dagelijks leven zal verdwijnen.